Cách làm một cành Jin trên cây cảnh bonsai

Cành Jincành lũacành khô bị nắng mưa mối mọt làm mòn đi, nó rất hay gặp ở các tác phẩm nước ngoài. Đối với tiêu chuẩn chung thì cây không có cành Jin, không có bọng, không có Shari thì chưa được coi là cây già (trừ những cây gỗ dễ mục như sanh, si, mai chiếu thủy v.v) Hầu như không tìm thấy tác phẩm do nghệ nhân nước ngoài làm mà không có phần gỗ lũa.

Ở Việt Nam mình thấy có một số người vẫn không chịu công nhận chuyện làm gỗ lũa, chẳng thể hiểu nổi! Mình đi cắt cây thông nhựa hộ 1 bác, bác ấy bảo mày cứ cắt sát vào thân cho bác, rồi thoa keo liền sẹo vào. Bác ấy hi vọng cây sẽ lành vết sẹo đó!

Có 2 kiểu làm cành Jin, một là dùng máy làm lũa mài thành các hốc và các đường gân. Kiểu này nhiều người thích bởi nhanh chóng thành tác phẩm. Mình thì nghèo nên thích làm thủ công hơn. Tức là dùng dao kéo đục đẽo tước các sơ gỗ dần dần ra thành các đường uốn lượn. Tuy cách này mất thời gian (cũng không lâu lắm, làm 1 đoạn lũa như hình dưới mất tầm 1 buổi) nhưng cũng khá đẹp và tự nhiên. Bù lại tỉ mẩn tước, gọt từng tí một cũng có cái thú. Chứ đợt triển lãm ở Ninh Bình vừa rồi mình thấy nhiều người làm lũa bằng máy nhìn nó cứ sao sao ấy, không được tự nhiên.

Làm lũa bằng máy mài khuôn. Không phải mình viết về cái này thì dìm hàng cái kia đâu. Làm lũa bằng máy cũng đẹp lắm, nhưng tay nghề chưa giỏi là nhìn nó không tự nhiên ngay.

Làm lũa bằng một dụng cụ tự chế duy nhất là cái tô vít mài sắc. Tô vít khá là cứng, có thể mài thành giống như một chiếc đục. Bạn thấy sơ gỗ còn đầy trên cây đó là do mình mới làm, đợi chừng 1 năm cho phần gỗ bề mặt mục đi một tí mới đánh sạch và bôi thuốc lũa, nhìn sẽ tự nhiên hơn dùng giấy giáp chà sơ gỗ. Nếu bạn có điều kiện thì dùng băng vải đánh bóng inox mà chà, hoặc dùng đèn khò như mấy nghệ nhân nước ngoài hay làm thì sẽ nhanh hơn.

Làm cành Jin thủ công
Đây là kiểu làm dùng các dụng cụ thủ công bóc tách từng thớ gỗ ra khỏi cây, kiểu này các nghệ nhân Đài Loan (nổi bật là Cheng Cheng-Kung) gọi là Si-diao. Kiểu này được cái lợi là bạn dễ dàng xác định được thớ gỗ nó chạy thế nào chứ không khó khăn như dùng máy. Nhược điểm của nó là hơi tốn công sức và khó đục thành các hốc.

Đầu tiên là cạo sạch vỏ cây

Dùng phấn vẽ phác thảo đường sẽ bổ. (Nghệ nhân chuyên nghiệp họ mới làm vậy chứ mình làm thử vài cành nho nhỏ thấy chả cần! cứ bóc từ đầu cành bóc xuống, sơ gỗ đi đến đâu tính tiếp đến đấy.)

Dùng kìm cạp thô phần sẽ cắt bỏ, nhớ là phải cạp từ phần đầu và tước xuống bên dưới.




Sau khi cạp thô ta sẽ được như hình dưới:

Tiếp theo là dùng một cái đục hình móc câu tiếp tục làm chi tiết.

Dùng một chiếc khoan mũi nhỏ để làm sạch phần khe tiếp giáp giữa 2 cành, khe này không thể luồn đục vào được.

Sau khi hoàn thành ta sẽ được như hình dưới:
lam_canh_Jin - cành lũa trên bonsai (13).jpg

Tiếp theo là dùng giấy giáp chà sạch xơ gỗ và bôi thuốc, ta được cành hoàn thiện như hình dưới, nhìn rất đẹp và tự nhiên phải không bạn?

Chúc các bạn thành công .

Theo bonsaininhbinh

Google+

Clip Hot Nhất Tuần